Home  |  Sitemap  |  Disclaimer  |  Contact  |  Zoeken

Domme Belgen en stinkende honden?

'Dokters zijn toch allemaal niet in staat om goed te communiceren. Ik had laatst namelijk een KNO-arts die niet begreep dat ik echt moest huilen.' Op basis van kenmerken kun je vaststellen dat iemand tot een bepaalde categorie behoort. Iemand die brood in zijn winkel bakt en verkoopt, is een bakker. Maar soms worden wel erg snel eigenschappen toegekend aan iemand, of een groep. Overhaast generaliseren noemen we dat. Het komt veel voor en is absoluut iets om voor te waken.

Belgenmoppen

Het grote aantal Belgenmoppen berust eigenlijk slechts op één drogreden, namelijk op: “Alle Belgen zijn dom”. Een typisch voorbeeld van een overhaaste generalisatie (secundum ad quid.)

De algemene uitspraak wordt gedaan op basis van te weinig gegevens. Immers: heeft er iemand de intelligentie van alle Belgen vastgesteld? En winnen de Belgen niet regelmatig het Groot Dictee der Nederlandse Taal?

Stinkende honden

De overhaaste generalisatie is het onjuist gebruik van kenmerkargumentatie. Bij kenmerkargumenten argumenteer je op basis van een kenmerk of eigenschap (de naam zegt het eigenlijk al). Het standpunt dat iemand inneemt, geeft bijvoorbeeld aan tot welke groep een bepaalde persoon behoort. Als argument geeft de spreker dan een eigenschap of kenmerk gegeven.

Bij een overhaaste generalisatie gebeurt dat onterecht. De eigenschap ‘stinken’ wordt bijvoorbeeld onterecht op een grote groep geplakt in: “Honden stinken”.

Wat te doen?

Hoe wapent u zich tegen dit soort argumenten? Allereerst is het zinvol om te vragen op welke gegevens de spreker zich baseert. Hoeveel Belgen/honden kent de spreker eigenlijk? Daarnaast moet u zich richten op de andere kenmerken die een categorie heeft.

Samengevat: je behoort vrijwel nooit op basis van één kenmerk tot de genoemde groep. Een huisarts is immers niet alleen fantastisch, als ze goed luistert. Ze moet ook de goede medicijnen voorschrijven. En een waardeloze sporter moet meer doen dan glimlachen na een verloren wedstrijd.

|