Home  |  Sitemap  |  Disclaimer  |  Contact  |  Zoeken

Argumentatiecoach in Trouw: 'Obama: koopman in lucht en leegte'

Sinds het begin van zijn politieke carrière bindt Obama veel aanhangers aan zich met zijn sprekerstalent. Dat talent is ook duidelijk te zien in de wekelijkse speeches waarmee Obama via radio en YouTube de Amerikanen toespreekt. Een nadere analyse van deze Weekly Addresses laat zien dat niet zijn sprekerstalent, maar vooral zijn sluw gekozen strategie ervoor zorgt dat zijn verhaal nog steeds beklijft.

Change?

In de Addresses bespreekt Obama iedere week in ongeveer vijf minuten zijn beleid. De ene week gaat hij in op doelen die hij gesteld heeft, de andere week geeft hij aan hoe belangrijk sommige voorstellen zijn. Obama schetst echter steeds de glorieuze boodschap van ‘hope’ en ‘change’, die zijn overwinning kenmerkte. Maar als je naar de Addresses kijkt, klinkt deze boodschap allang niet meer zo overtuigend als tijdens de verkiezingstijd. Dat de Addresses keer op keer toch vertrouwen wekken, komt vooral door de wijze waarop Obama de boodschap brengt.

Handige plannenverkoper

De plannen die Obama presenteert, helpen – volgens zijn laatste Address – de economie erbovenop en bieden tegelijkertijd oplossingen voor grotere vraagstukken, zoals de klimaatverandering, het onderwijssysteem en het zorgstelsel. Interessant is dat deze thema’s tijdens alle Weekly Addresses naar voren komen, maar dat de presentatie van de plannen verschuift. 

Zo verkoopt Obama in zijn eerste speeches zijn Recovery and Reinvestment Plan door steeds te hameren op de louter positieve gevolgen van dit plan. Obama: ‘It’s a plan that will save or create three to four million jobs over the next few years’. En in een andere passage: ‘It…places a down payment on America's future by investing in energy independence and education, affordable health care, and American infrastructure.’  

En dat Obama een goede verkoper is, is inmiddels duidelijk. Het Congres nam Obama’s Recovery and Reinvestment Plan aan. Toch was Obama’s argumentatie niet eens zo bijster sterk. Hij wees puur op de wenselijke gevolgen van zijn plan: als we dit plan aannemen, dan zorgen we voor meer banen, een goede infrastructuur enzovoorts. Maar die gedroomde toekomst, daar is nu nog steeds geen sprake van.

Because of what we did

Om toch te overtuigen kiest Obama voor een perspectiefwisseling in zijn laatste speeches. Hij schetst het plan niet langer als een stap in het besluitvormingsproces, maar definieert het plan als ‘Because of what we did’. Daarmee suggereert Obama dus dat het plan een actie is, die inmiddels tot het verleden behoort.  

Een mooi voorbeeld hiervan is zijn speech op 21 februari 2009: ‘Because of what we did together, there will now be shovels in the ground, cranes in the air, and workers rebuilding our crumbling roads and bridges, and repairing our faulty levees and dams.’ Met deze perspectiefwisseling omzeilt Obama precies de vraag die iedere criticus de afgelopen weken stelde: Hoe nu verder? Wanneer gaan we resultaten zien? 

Op zichzelf een terechte vraag. Maar Obama wuift deze strategisch weg. Nu het plan aangenomen is, dendert de trein volgens Obama vanzelf voort. Sterker nog: de gevolgen zijn allemaal al zichtbaar. ‘De scheppen gaan nu de grond in, de mensen gaan wegen herbouwen en de infrastructuur wordt gerepareerd.’ Door deze voorstelling van zaken houdt iedereen vertrouwen in Obama’s plannen. Maar dat vertrouwen is niet gebaseerd op feiten – hoeveel scheppen staan er dan al in de grond?- , maar puur op de strategische presentatie van zijn argumenten.

Een beproefd recept

In zijn laatste Address heeft Obama het niet langer over de gevolgen, maar bespreekt hij tal van nieuwe plannen. Wederom een strategische move: Obama start als het ware dezelfde cyclus. Eerst zal hij wijzen op de positieve gevolgen van zijn plannen, en zodra deze verkocht zijn, doet hij alsof de gewenste ontwikkelingen al plaatsvinden. De zon gaat niet morgen pas schijnen, hij verwarmt ons vandaag al! Niets is echter minder waar. Concrete verbeteringen zijn er immers nog niet. Iedere dag keldert de beurs verder, verliezen Amerikanen hun baan, verlaten mensen noodgedwongen hun huis.  Desondanks houdt iedereen hoop en heeft iedereen vertrouwen in Obama. En dat komt vooral door ’s mans sluwe pragmatische presentatie: het wordt niet beter, het is al beter. Alleen moet u nog even geduld hebben om dat zelf te kunnen zien.

Marian Pijnenburg, Henri Raven en Karin Pijper

U vindt dit artikel vandaag in Trouw op pagina 28.

Datum: 20-03-2009

|