Gebrek/overvloed aan autoriteit

We hoeven ons waarschijnlijk niet af te vragen wat de meestgezochte zoekterm in Google deze maand is. Ieder feitje verdient een nieuwsbericht, iedereen discussieert over vaccinaties en iedere expert is op televisie met een mening: de Mexicaanse griep. Interessant is dat de onzekerheid die de discussie domineert, slechts twee basisreacties oplevert: angst en autoriteit.

'Ik ben bang'

Angst voor de griep of voor de bijwerkingen. Artsen, Postbus 51 en internetfora: ze worden allemaal geconfronteerd met bange mensen. Daartegenover staan de mensen die niet bang zijn voor de griep en het hele verhaal bestempelen als mediasensatie of economisch beleid.

De niet-bange mensen hebben allerlei argumenten die hen geruststellen. Het is een actie van de farmaceutische industrie om meer invloed te krijgen of een actie van de overheid om de economie nog beheersbaar te houden (met minder zieken). De griep is gewoon een griep: er is niets anders dan normaal. Zij zien vaak niets in vaccineren en worden moe van alle berichten in de media.

De bange mensen twijfelen en wenden zich tot de autoriteiten. Moet ik me wel/niet vaccineren, wanneer mag/kan ik vaccinatie krijgen, kan ik wel/niet reizen? Postbus51 wordt platgebeld, huisartsenpraktijken kunnen het niet meer aan.

De dokter, de expert, de minister

Autoriteiten hebben we dus in overvloed. Maar die bieden ook geen duidelijkheid. De ene huisarts vaccineert ook mensen buiten de risicogroep, de andere huisarts haalt zelf geen vaccinatie. De experts vertellen allemaal een ander verhaal en de minister wijzigt om de haverklap zijn standpunt.

Aan autoriteit in de discussie hebben we dus wel gebrek. Er is nog niemand opgestaan die de feiten helder op een rij heeft gezet en de precieze situatie heeft weergegeven. Daardoor ontstaat er behoorlijk wat verwarring. En verwarring leidt tot paniek.

Maandag duidelijkheid?

Maandag start de overheid een nieuwe campagne over de Mexicaanse griep. Het is te hopen dat die campagne komt met een duidelijke, op feiten gestoelde presentatie van de situatie. En dat daaraan goede adviezen zitten.

Maar nog belangrijker is dat de campagne allerlei verhalen ontzenuwt. Duidelijkheid schept over de risico's van de griep, de risico's van de bijwerkingen en het mediabeleid. En ook duidelijkheid schept over de onduidelijkheden. Alleen op die manier kunnen de autoriteiten ook echt als autoriteit fungeren voor mensen die zich in hun angst tot hen wenden.

Karin Pijper 

Datum: 06-11-2009